De oorsprong van het kwaad

Hallo dominee van der Linde,

 

Blijkbaar blijven onze wegen zich zo nu en dan kruisen. Ik was op het wereldwijde net op zoek naar een antwoord op een vraag die mij al langer bezig houdt en waar ik geen, voor mijzelf, bevredigend antwoord op krijg. Via diverse websites kwam er een link naar uw site en las ik het stuk over de 1e en 2e adam. Ook hier voor mij geen antwoord. Maar ik ben waarschijnlijk niet zonder reden op uw site beland vandaar deze vraag aan u. Mijn vraagstelling is: Op de gespreksgroep "Nieuw leven" die ik volg in Drachten probeer ik inzicht te krijgen in de diepere betekenins achter het geloof en hoe ik daarin sta. De vraag die ik inbracht ging over de zondeval. God kent ieder mens en zijn levenswandel al voor het geschapen is. Dus moet Hij ook hebben geweten wat er stond te gebeuren met Adam en Eva tijdens de zondeval, ondanks de vrije wil die ze hadden. God moet hebben geweten dat satan, in de vorm de slang, een poging zou wagen en dat Eva zou toegeven. Daarmee deed dus de dood zijn intrede. Om dit voor ons goed te maken zond Hij zijn eigen Zoon. Was het Ja van Eva nou een foutieve inschatting van God? Had hij dit kunnen voorkomen? Persoonlijk zou ik daarna niet mijn zoon sturen, maar ik denk dat ik het zelf op zou lossen. De bijbel brengt mij tot op heden geen houvast in een oplossing. God liet ook toe dat Job zijn hele familie kwam te overlijden. Waarschijnlijk vele onschulige kinderen / kleinkinderen. Wederom een strijd tussen God en de duivel. Ik hoop dat u mijn dilemma begrijpt en misschien mij op de goede weg kan helpen om God te zien als een almachtig Vader waar die ten alle tijde bij je is en je leidsman kan zijn in je leven. Op het net krijg ik geen duidelijk antwoord, ook niet van de cursusleiders. Niet dat ik van u een panklare oplossing vraag, maar uw preek ooit in Drogeham dat de duivel aan een groot wiel draait en dit steeds sneller doet om de aarde in onbalans te brengen gaf mij aan hoe groot de strijd tussen God en de duivel wel niet moet zijn en dat daarin misschien ook wel een antwoord kan liggen, namelijk in de extreme sluwheid van de satan. Mocht u tijd hebben dan zou ik graag uw visie op mijn vraagstelling horen!

 

Met een vriendelijke groet vanuit Gerkesklooster

Foppe Land

 

---------

Beste Foppe,

 

Wat toevallig dat je me weer weet te vinden! Jouw vragen gaan over de oorsprong van het kwaad. Hier is al heel lang en heel veel over nagedacht. Dit is één van de moeilijkste vragen! Wie echt doordenkt over waar het kwade vandaan komt, voelt zich al snel hopeloos verloren in tegenstrijdigheden. Ik ga niet zeggen dat ik hier afdoende antwoorden op heb gevonden. Ik ga je zeggen wat ik 'weet'. In de bijbel worden we terug geleid naar het moment dat het mis ging. De mens speelt een grote rol bij de 'uitvinding' van het kwaad. Want door de eerste twee mensen, Adam en Eva, is de zonde en het kwaad in deze wereld binnengekomen. Daarbij werden ze verleid door de slang. Die slang is volgens Genesis 3 het instrument van de satan. Die is dan al actief als een kwaadaardige macht die zich verzet tegen God en Gods bedoeling met mens en schepping. De satan blijkt een gevallen engel te zijn die van God een vrije wil gekregen had. Maar als God dit van tevoren wist (God is alwetend), waarom heeft Hij dan deze engel geschapen en hem zó geschapen? Het had een hoop narigheid gescheeld als God dat niet gedaan had! Wilde God dan dat de satan zou vallen en de mens tot zonde verleid werd? Is God dan niet verantwoordelijk voor deze hele gang van zaken? En als dat zo is, wat moet je dan met Johannes' brief waarin staat dat God licht is. 'In hem is geen spoor van duisternis.' We krijgen geen informatie over wat hieraan vooraf ging, wat de rol van God was en wat die van satan. Dus geen 'theory of everything', of een bloedstollend verslag van een hemelhof-intrige. God geeft beperkte informatie aan ons door en daar moeten we het mee doen. Dit bevredigt niet geheel of helemaal niet ons verstand en kan ons zelfs irriteren: waarom geeft God geen grotere opening van zaken? Een vraag is wel wat we zouden willen begrijpen. Willen we het kwaad met ons denken proberen klein te krijgen? En zou het kwaad met de kennis van meer details ons niet meer in de greep krijgen? Er zullen dus vragen open blijven waarop het antwoord niet te geven is. De blijde boodschap is niet de oplossing van het probleem van het kwaad, maar de verlossing uit de macht van het kwaad. En de weg om die verlossing te ontvangen is niet de weg van kennis, van verstandelijk inzicht in hoe het allemaal is gegaan, maar de weg van het geloof. Dat is: vertrouwen in God, die in zijn Zoon Jezus Christus de machten van zonde, satan en dood de beslissende slag heeft toegebracht en die eens definitief zal overwinnen, zo tekent ons het boek Openbaring. We worden door het Evangelie opgeroepen tot geloof in Hem en bekering van eigengereidheid. Het Evangelie levert ons weinig stof tot speculatieve beschouwingen waarbij we neutraal kunnen blijven en kunnen showen met onze kennis, vrijblijvend en parmantig. We moeten ons afwenden van alles wat kwaad is en ons keren tot God, die bron van al het goede en met Hem in gesprek gaan. Luisteren naar de Geest van God die met onze geest getuigt dat we kinderen van God zijn en tot God spreken over wat ons wezenlijk bezighoudt. Vanuit het Evangelie blijkt dat de de vraag naar het kwaad nooit kunnen bekijken als buitenstaanders. Die suggestie is wel prettig, maar dat toont alleen maar aan hoezeer we ons door het kwaad in de luren laten leggen. De virus van de zonde heeft ons denken, doen en laten aangetast. We bevinden ons ook ergens in de luxe positie om met dit soort vragen bezig te zijn. In de Tweede Wereldoorlog kwamen veel mensen voor de keuze te staan tussen het veilig stellen van hun eigen hachje of het redden van onderduikers. Dan heb je geen tijd om rustig na te denken. Dan is een keuze niet goedkoop. Het gaat dan om leven behouden of verliezen. Hoe zit God dan in dit alles? Als Hij liefde is, waarom dan het kwaad? Staat Hij er dan helemaal buiten? Zijn wellicht God en de satan even machtig? Uit de bijbel blijkt heel duidelijk dat dat niet het geval is. God staat ook niet helemaal buiten het kwaad. Een bekende predikant Augustinus zei dat het kwaad weliswaar tegen God in gaat, maar daarom nog niet buiten God om gaat. God is liefde, zeker en dat wordt erg duidelijk in zijn Zoon Jezus Christus. Maar daar buitenom is er altijd ook sprake van het onnavolgbare, heftige, en zelfs verwarrende handelen van God, waar wij mensen niet goed de vingers achter krijgen. Almachtig gaat God zijn weg, Hij roept mensen en regimes een halt toe, brengt zaken aan het licht die in het geniep gebeurden. Zoveel is wel duidelijk, dat God de mógelijkheid van het kwaad in de schepping heeft gelegd. Dat was nodig om de mens een echte keuzemogelijkheid te geven. Anders waren wij mensen robots geweest die alleen maar Gods opdrachten konden uitvoeren. Nu konden de mensen tegen God kiezen, maar ook konden kiezen om Hem lief te hebben, een echte relatie met God aan te gaan, partner van God te worden. En dat hebben Adam en Eva ook gedaan. Had God dit kunnen voorkomen? Ja, zeker. Maar Hij deed het niet om hen niet te dwingen tot slaafse gehoorzaamheid. Was dit een foutieve inschatting van God? Nee. God had deze mogelijkheid in de schepping gelegd. Tja, wij zouden het anders hebben gedaan. Onze liefde is ook niet grenzeloos. Die van God wel. Zo lief had Hij deze wereld dat Hij zijn eniggeboren Zoon zond.... Nog eens, we denken dit niet 'klein'. Geloof het en dank God ervoor! Er is een strijd tussen God en de duivel, maar de duivel zal verliezen al haalt hij kleine successen binnen zoals bij Job. De duivel is wel slim, maar dan 'dom slim'. Hij wil altijd winnen en nooit verliezen incasseren. Hij is hoogmoedig en liefdeloos. Hij vraagt slaafse gehoorzaamheid en depersonaliseert zijn volgelingen. Hij belooft veel, maar liegt de realisatie ervan bij elkaar. God is een God van liefde en genade. Hij houdt ervan om te geven. Hij wil dankzij zijn Zoon met ons een relatie aangaan en maakt zichzelf aan ons bekend. Hij neemt ons aan als zijn kinderen en vult ons met zijn Geest. God is helemaal te gek! Tot zover. Mocht je nog vragen hebben, dan hoor ik het wel.

 

 

Met hartelijke groet,

dominee Erjan

 

------

Beste dominee Erjan,

Hartelijk dank voor uw uitgebreide reactie. Na veel gepluis op o.a. het internet was ik er ook achtergekomen dat dit een meer dan lastig vraagstuk is. Persoonlijk ben ik blij met uw uitleg, kan ik zeker verder mee. God is en blijft een voor ons een niet te bevatten (4e??) dimensie: Geloof het en dank God ervoor!

 

Hartelijke groet,

Foppe, Machteld en kinderen